Skromny grób wielkiego posła

DSC01841Odnalezienie grobu Teofila Magdzińskiego na Cmentarzu Starofarnym nie jest rzeczą łatwą. Nie spoczywa on bowiem w okazałym grobowcu, lecz w dość skromnym grobem z dużym krzyżem i cytatem z Ewangelii św. Mateusza. Miejsce jego spoczynku nie wskazuje, iż poświęcone jest niegdyś wielkiemu politykowi i polskiemu patriocie, na którego pogrzeb przybyli najważniejsi Polacy w zaborze pruskim.

Drugi rok z rzędu we Wszystkich Świętych nawiązuje do Teofila Magdzińskiego. W pewnym sensie związane jest to z rozpoczynającą się wkrótce nową kadencją parlamentarną, a nowym posłom i senatorom z Ziemi Bydgoskiej warto przybliżać postać Magdzińskiego.

W ostatnim czasie widziałem archiwalne dokumenty niemieckiego Reichstagu, gdzie służbę parlamentarną pełnił Teofil Magdziński, opisujące bezpośrednio jego działalność. Są to głównie interpelacje poselskie i prace legislacyjne nad pruskim prawem. Często związane z prawami Polaków w państwem pruskim. Warto zastanowić się nad sprawieniem żywego pomnika Magdzińskiemu i dla bydgoszczan przetłumaczyć to na język polski. Przedsięwzięcie pewnie wiązać będzie się z pewnymi kosztami, ale jak to często powtarzamy we Wszystkich Świętych – Nieśmiertelne nie umiera. Niech nieśmiertelny stanie się zatem też i dorobek Magdzińskiego, który w latach 1877 – 1889 przewodniczył polskim parlamentarzystom w Reichstagu.

Teofil Magdziński urodził się w podpoznańskich Szamotułach 13 października 1818 roku. Za działalność konspiracyjną przeciwko państwu pruskiemu został osadzony w poznańskiej cytadeli, z której zbiegł następnie do Francji. Na tereny dzisiejszej Polski wrócił w 1849 na mocy amnestii. W latach 60-tych XIX wieku przeniósł się do Bydgoszczy. Założył polskie Towarzystwo Przemysłowe oraz stał się udziałowcem Banku Przemysłowego w Bydgoszczy. Aktywnie uczestniczył zatem w tzw. pracy organicznej na terenie Bydgoszczy. Magdziński został wybrany także radnym Rady Miejskiej w Bydgoszczy, gdzie aktywnie bronił interesu Polaków. Dzięki dużej popularności wśród Polaków został wybrany w 1873 roku do pruskiej Izby Poselskiej (Cesarstwo Niemieckie skupiało wówczas kilka państw mającymi swoje parlamenty, wśród których znajdowały się najsilniejsze Prusy). Następnie w 1876 został wybrany do Reichstagu (parlamentu II Rzeszy Niemieckiej) z okręgu wyborczego Jarocin – Września, gdzie w jednomandatowym okręgu uzyskał 77,12% głosów. Mandat poselski pełnił do końca życia.

Na jego pogrzeb w dniu 6 lutego 1889 roku na Cmentarz Starofarny w Bydgoszczy przybyli wszyscy polscy posłowie z Reichstagu. To wydarzenie zostało zapamiętane jako wielka manifestacja patriotyczna. Niestety nie udało mi się odnaleźć żadnych relacji opisujących szczegóły tego wydarzenia.

DSC01843

,,Wszelki tedy który mnie wyzna przed ludźmi, wyznam go ja też przed ojcem moim, który jest w niebiesiech”

DSC01842

Łukasz Religa

Teofil Magdziński jest patronem ulicy łączącej Stary Rynek z Placem Kościeleckich.